http://hdl.handle.net/11320/17817 2026-06-01T15:15:40Z 2026-06-01T15:15:40Z Nowosielska, Elżbieta http://hdl.handle.net/11320/17829 2025-01-13T12:16:07Z 2024-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Zaginione czasopisma emigracyjne z lat 1865–1918 Autorzy: Nowosielska, Elżbieta Abstrakt: Artykuł powstał w oparciu o badania nad polską prasą emigracyjną z lat 1865–1918 prowadzone w Pracowni Bibliografii Retrospektywnej XIX i XXw. Instytutu Historii im. T. Manteuffla PAN w Warszawie. Omówione zostały przypadki czasopism, których egzemplarze nie przetrwały do czasów obecnych w publicznie dostępnych bibliotekach i archiwach. Zwrócono uwagę na zły stan zachowania pism polonijnych i emigracyjnych wydawanych na terenie Stanów Zjednoczonych i starano się wskazać jego możliwe przyczyny.; The article is based on research on the Polish émigré press in the period 1865–1918 carried out at the Department of Retrospective Bibliography for the 19th and 20th Centuries of the Tadeusz Manteuffel Institute of History of the Polish Academy of Sciences. The author discusses periodicals whose copies have not survived to the present day in publicly accessible libraries and archives. An attempt has been made to identify the possible causes of the poor condition of Polish and émigré periodicals published in the United States.

2024-01-01T00:00:00Z Maślak-­Maciejewska, Alicja http://hdl.handle.net/11320/17826 2025-01-13T12:51:56Z 2024-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Żydzi w szkołach Galicji. Źródła statystyczne Autorzy: Maślak-­Maciejewska, Alicja Abstrakt: Tekst oferuje przegląd dostępnych drukowanych źródeł statystycznych, które niosą informacje na temat uczniów żydowskich w szkołach galicyjskich, zarówno poziomu podstawowego, jak i średniego. Opisano statystyki szczebla krajowego (galicyjskiego) tworzone przez Radę Szkolną Krajową oraz przez galicyjskie biura statystyczne, a także szczebla państwowego, zestawiane przez Centralną Komisję Statystyczną w Wiedniu.; The article provides an overview of available printed statistical sources that carry information on Jewish students in Galician schools, both at primary and secondary levels. It describes the statistics at the state (Galician) level, compiled by the National School Council and by Galician statistical offices, as well as statistics at the imperial level compiled by the Central Statistical Commission in Vienna.

2024-01-01T00:00:00Z Lis, Tomasz Jacek http://hdl.handle.net/11320/17825 2025-01-13T11:27:09Z 2024-01-01T00:00:00Z

Tytuł: XIX­‑wieczne polonika w wybranych krajach Półwyspu Bałkańskiego: Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Serbia Autorzy: Lis, Tomasz Jacek Abstrakt: W artykule zaprezentowano XIX‑wieczne polonika z trzech krajów leżących na Półwyspie Bałkańskim: Bośni i Hercegowiny, Serbii i Chorwacji. W krajach tych, będących spadkobiercami Jugosławii, znajduje się bardzo wiele dokumentów tyczących się Polski i Polaków. Najczęściej są to dokumenty aktowe wytworzone przez polskich urzędników i przedstawicieli wolnych zawodów oraz korespondencja. Wielu przedstawicieli elit południowosłowiańskich utrzymywało korespondencyjny kontakt z polskimi dziennikarzami, filologami czy przedstawicielami innych nauk. Ważne źródło poznania losów Polaków stanowią także innego rodzaju polonika, jakimi są cmentarze czy też budowle wzniesione przez Polaków lub przezeń zamieszkane.; The article presents 19th-century Polonica from three countries located on the Balkan Peninsula: Croatia, Bosnia and Herzegovina, and Serbia. In these countries, which are the successors of Yugoslavia, there is a wealth of documents related to Poland and Poles. These are most often materials such as official documents produced by Polish officials, doctors, etc., as well as correspondence. Many prominent Croats, Serbs, and Bosniaks maintained correspondence with Polish journalists, philologists, or representatives of other sciences. Another important source for learning about the fate of Poles are the different types of Polonica, such as tombstones in cemeteries or buildings – either erected by Poles or inhabited by them.

2024-01-01T00:00:00Z Szlanta, Piotr http://hdl.handle.net/11320/17823 2025-01-13T10:57:49Z 2024-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Stosunki narodowościowe w Królestwie Polskim w przededniu wybuchu pierwszej wojny światowej w świetle raportów konsulów niemieckich i austro‑węgierskich Autorzy: Szlanta, Piotr Abstrakt: Artykuł dotyczy oceny przez dyplomatów z Niemiec i Austro -Węgier sporów narodowościowych toczonych w Królestwie Polskim przed 1914 r. W świetle ich relacji stosunki te pozostawały napięte. Polacy mieli za złe Rosjanom kontynuowanie rusyfikacji (budowa soboru prawosławnego w Warszawie, oderwanie Chełmszczyzny czy odkładanie utworzenia samorządu). W ramach odpowiedzi Polacy zbojkotowali uroczystości trzechsetlecia wstąpienia na tron Romanowów. Władze rosyjskie tolerowały natomiast antyniemieckie nastroje panujące w Królestwie Polskim.; The article concerns the assessment of the nationality disputes in Congress Poland before 1914 by Second Reich and Austria-Hungarian diplomats. In light of their reports, relations remained tense. The Poles resented the Russians for continuing Russification (building the Orthodox cathedral in Warsaw, seceding the Chełm region and postponing the introduction of local government). In response, Poles boycotted the celebrations of the 300th anniversary of the Romanovs' accession to the throne. Russian authorities tolerated anti-German sentiments prevailing in Congress Poland.

2024-01-01T00:00:00Z