http://hdl.handle.net/11320/13454 2026-06-10T11:06:10Z 2026-06-10T11:06:10Z Łysko, Marcin http://hdl.handle.net/11320/13478 2022-07-20T09:12:55Z 2021-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Kronika białostockiego środowiska historyków prawa (rok 2020) Autorzy: Łysko, Marcin Opis: Kronika stanowi kontynuację prowadzonej corocznie od 2005 r. kroniki Katedry Nauk Historyczno-Prawnych (2005–2012), Katedry Nauk Historyczno-Prawnych i Komparatystyki Prawniczej (lata 2013–2016), a następnie Katedry Filozofii i Historii Prawa (2016–2019). W niniejszej kronice przedstawiono aktywność naukową białostockiego środowiska historyków prawa, które od 1 października 2019 r. funkcjonuje w strukturach organizacyjnych Katedry Nauk Historyczno-Prawnych, Teorii i Filozofii Prawa oraz Komparatystyki Prawniczej Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.

2021-01-01T00:00:00Z Kucharski, Wojciech http://hdl.handle.net/11320/13477 2022-07-20T09:12:30Z 2021-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Znaczenie Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r. w procesie pojednania polsko-niemieckiego. Uwagi krytyczne do artykułu Adama Wójcika opublikowanego w „Miscellanea Historico-Iuridica”, t. XX (2021) , z. 1, s. 121-136 Autorzy: Kucharski, Wojciech Abstrakt: Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w chrystusowym urzędzie pasterskim z 18 listopada 1965 r. jest symbolem procesu pojednania polsko-niemieckiego. Jego znaczenie wykracza jednak znacznie poza sferę symboliczną, gdyż dokument ten wpłynął na zmianę we wzajemnym postrzeganiu Polaków i Niemców, zbudował podstawy porozumienia oparte na wartościach takich, jak dialog, prawda, wybaczenie oraz zmienił w Polsce sposób konstruowania narracji o zachodnim sąsiedzie. Badania nad tym dokumentem trwają już od przeszło 40 lat i uwierzytelnione są obszerną literaturą. Dzięki kwerendom w archiwach zagranicznych w ostatnich latach znacznie poszerzyła się baza źródłowa, odnaleziono m.in. rękopis pierwotnej wersji Orędzia sporządzony przez abp. Bolesława Kominka. Niestety, w prezentowanym w ostatnim numerze „Miscellanea Historico-Iuridica” artykule poświęconym Orędziu, jego autor Adam Wójcik nie wykorzystał w wystarczającym stopniu dorobku literatury przedmiotu, przez co zaprezentowany wywód wymaga poważnego sprostowania i uzupełnienia. W tekście zaprezentowano najważniejszą literaturę dotyczącą Orędzia, wskazano błędy i zastrzeżenia do tekstu Adama Wójcika oraz w syntetyczny sposób omówiono znaczenie Orędzia w procesie pojednania polsko-niemieckiego.; The Message of the Polish Bishops to their German Brothers in Christ’s Pastoral Office of 18 November 1965 is a symbol of the process of Polish-German reconciliation. Its significance, however, goes far beyond the symbolic sphere, as this document changed the mutual perceptions of Poles and Germans; built the foundations of an understanding based on values such as dialogue, truth, ands; forgiveness, and changed the narrative in Poland about their Western neighbour. Research on this document has been conducted for over 40 years and is evidenced in the abundant literature on the topic. Thanks to inquiries in foreign archives, the source database has significantly expanded in recent years, including the finding of the manuscript of the original version of the Message prepared by Archbishop Bolesław Kominek. Unfortunately, in the article devoted to the Message presented in the last issue of „Miscellanea Historico-Iuridica”, its author Adam Wójcik did not make sufficient use of the research data available in literature; therefore, the argument he presented requires serious correction and supplementation. This article presents the most important literature on the Message, errors and objections to the text by Adam Wójcik are indicated, and the importance of the Message in the process of Polish-German reconciliation is presented in a synthetic way.

2021-01-01T00:00:00Z Lityński, Adam http://hdl.handle.net/11320/13475 2022-07-20T09:11:48Z 2021-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Ukraina na drodze do suwerenności. Uwagi historyka prawa. Recenzja: A. Olechno, Ewolucja konstytucyjnych podstaw systemu rządów Ukrainy, Białystok 2019, ss. 290 Autorzy: Lityński, Adam Abstrakt: Autor omawia historię tworzenie suwerennego państwa – Ukrainy w XX w. Rozpoczyna od przedstawienia działań Ukraińców po rewolucji w Rosji w 1917 r. Wśród polityków ukraińskich ścierały się różne koncepcje: autonomia w ramach federacyjnej republiki rosyjskiej czy suwerenne państwo. Przeważyła koncepcja podjęcia walki o suwerenną Ukrainę. Reprezentował i realizował ten kierunek przede wszystkim Symon Petlura. Bardzo konfliktowe były sprawy terytorialne, które ziemie mają należeć w przyszłości do suwerennej Ukrainy. W tej sprawie Ukraińcy popadli w konflikt ze wszystkimi sąsiadami. Tym samym znaleźli się jak gdyby w okrążeniu [oblężeniu]. Najcięższe walki toczyli z rosyjskimi bolszewikami w latach 1918–1920. Na Ukrainie toczyła się też wojna domowa z bolszewikami ukraińskimi. Wówczas to Symon Petlura sprzymierzył się z Polską przeciwko rosyjskim bolszewikom. Naród ukraiński nie poparł tego sojuszu. Ukrainę podbiła bolszewicka Rosja. Na kilkadziesiąt lat została ona jedną z republik Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jak wiadomo, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich było to – wbrew nazwie – państwo scentralizowane, w którym przez kilkadziesiąt lat panowały rządy terroru. W 1991 r., za czasów Michała Gorbaczowa, Ukraina była jedną z republik ZSRR, która najwcześniej wystąpiła ze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Po raz pierwszy w swojej historii Ukraina stała się suwerennym państwem.; The author deals with the history of the formation of a sovereign state – Ukraine in the twentieth century. The author begins with the activities of Ukrainians after the Russian Revolution of 1917. Among Ukrainian politicians, there were different ideas: autonomy within the Federation Republic of Russia or as a sovereign state. The idea of fighting for a sovereign Ukraine was prevalent. Simon Petlura was the main proponent of this direction. Territorial affairs were very contentious. Which country should compose a sovereign Ukraine in the future? In this matter, the Ukrainians came into conflict with all their neighbours. Thus, the Ukrainians were almost in a siege. Between 1918 and 1920 the Ukrainians fought the most serious battles against the Russian Bolsheviks. In Ukraine there was also a civil war with the Ukrainian Bolsheviks. At that time Simon Petlura allied himself with Poland against the Russian Bolsheviks. The Ukrainian people did not support this alliance. Ukraine was conquered by Bolshevik Russia. For several decades, Ukraine became one of the republics of the Union of Soviet Socialist Republics. As you know, the Union of Soviet Socialist Republics – contrary to its name – was a centralised state in which terror prevailed for decades. In 1991 – under Michael Gorbachev – Ukraine was one of the republics of the USSR that left the Union of Soviet Socialist Republics fastest. For the first time in its history, Ukraine became a sovereign state.

2021-01-01T00:00:00Z Zawadzki, Paweł http://hdl.handle.net/11320/13469 2022-07-20T09:11:16Z 2021-01-01T00:00:00Z

Tytuł: Raisons de la création et de l’évolution des formations frontalières polonaises dans l’entre-deux-guerres Autorzy: Zawadzki, Paweł Abstrakt: In establishing the thematic scope of this work, I assumed that its subject would be the process of the formation of border services in interwar Poland. This means a deliberate and complete disregard for the essentially distinct administrative role played by the border guard. The presentation of the Border Guard from an administrative perspective changes the situation so profoundly that a thorough discussion of its implications would certainly double the volume of the publication. A superficial treatment of the administrative issue would lead to misunderstandings. Furthermore, a superficial omission of the administrative issue was deemed necessary because the formations were mainly military in nature. Before going into details and elaborations, I would like to present my main research objective, which is the following question: what was the evolution of the legal status of Polish border formations in the inter-war period? In view of this objective, it is necessary to present the work from a historical perspective. The chronology of the facts is important for the subject matter, as it serves to systematise the considerations. The structure of the work and the research method were adjusted to the above-mentioned assumptions of the publication, which shows the reasons for the creation and the process of transformation of the border formations in relation to various types of institutional solutions, up to the moment of the creation of the Border Protection Corps and the Border Guard Corps, operating under these names until 1939. The potential conclusions resulting from this chapter concern: the presentation of the institutional construction of the border formations in the years 1918–1939 and the demonstration that in the interwar period they were the main organs of the Second Polish Republic, which guaranteed the inviolability of state territory and the security of the citizens on the subordinate territory.

2021-01-01T00:00:00Z