http://hdl.handle.net/11320/115 2026-03-07T18:25:39Z 2026-03-07T18:25:39Z Gąsowski, Mateusz http://hdl.handle.net/11320/18904 2025-09-30T12:43:24Z 2025-07-08T00:00:00Z

Tytuł: Sterylizacja – wybrane aspekty prawnokarne i kryminologiczne Autorzy: Gąsowski, Mateusz Abstrakt: Praca doktorska przedstawia próbę analizy zagadnienie sterylizacji z perspektywy prawa karnego i kryminologii. Obejmuje ona badania nad regulacjami prawnymi dotyczącymi dobrowolnej sterylizacji w Polsce i wybranych krajach Europy (Niemcy, Austria, Norwegia) oraz nad postawami społecznymi wobec tego zabiegu. Autor zgłębia aspekty prawne, medyczne i społeczne, prezentując interdyscyplinarne podejście. W pracy opisano historyczne i medyczne ujęcie sterylizacji, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w eugenice XX wieku. Przeanalizowano zabiegi, takie jak wazektomia u mężczyzn i podwiązanie jajowodów u kobiet, wskazując ich skuteczność i ryzyko powikłań. Przeprowadzono analizę polskich przepisów, w tym kontratypów w prawie karnym mogących mieć zastosowanie w kontekście sterylizacji, a także porównano regulacje w innych krajach. Opisane w pracy badania oparte na ankietach, deskresearch i wywiadach pogłębionych wykazały rosnącą akceptację społeczną dla sterylizacji, szczególnie wśród młodszych osób o liberalnych poglądach. W środowisku lekarskim dostrzegalna jest większa akceptacja dla wazektomii niż dla sterylizacji kobiet, głównie z powodu obaw o odpowiedzialność karną. Autor podkreśla potrzebę wprowadzenia jednoznacznych regulacji prawnych w Polsce, które uwzględniałyby prawo do autonomii jednostki i ochrony jej integralności cielesnej.; The study discusses the historical and medical context of sterilization, with emphasis on its role in 20th-century eugenics. It analyzes techniques such as vasectomy in men and tubal ligation in women, highlighting their effectiveness and potential complications. The research also reviews Polish legal provisions, including criminal law justifications relevant to sterilization, and compares them with regulations in other countries. Based on surveys, desk research, and in-depth interviews, the findings reveal growing social acceptance of sterilization, especially among younger, liberal individuals. In the medical community, vasectomy is more accepted than female sterilization due to concerns about legal liability. The author highlights the need for clear legal regulations in Poland to ensure respect for individual autonomy and bodily integrity.

2025-07-08T00:00:00Z Dyszkiewicz, Dorota http://hdl.handle.net/11320/18903 2025-09-30T12:34:16Z 2025-07-14T00:00:00Z

Tytuł: Konstrukcja normatywna a funkcje odrzucenia spadku Autorzy: Dyszkiewicz, Dorota Abstrakt: Wskutek licznych zmian o charakterze społeczno – gospodarczym podkreśla się, że coraz więcej osób decyduje się na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku, jako „zerwania z dziedziczeniem”. Przedmiotem rozważań jest problematyka konstrukcji normatywnej odrzucenia spadku oraz zagadnienie funkcji pełnionych przez tę instytucję. Nie chodzi o coś przeciwstawnego, tylko uchwycenie zakresowych relacji między wyznaczonymi przez te zagadnienia obszarami, tj. normatywnej konstrukcji odrzucenia spadku przyjętej w obowiązującym Kodeksie cywilnym z punktu widzenia funkcji jakie pełni obecnie. Ponadto przedmiot badań stanowi analiza motywów (powodów) odrzucenia spadku, nie tylko z punktu widzenia powszechnie kojarzonych aspektów ekonomicznych czy nawet podatkowych, ale również ściśle osobistych, związanych z perspektywą nauki psychologicznej czy nawet socjologicznej. Oprócz tego wskazano jak można byłoby poprawić instytucję odrzucenia spadku (znakomitym instrumentem i początkiem zmian może być odrzucenie spadku na rzecz konkretnej osoby albo brak sporu co do dopuszczalności antycypującego odrzucenia spadku - do czego tak naprawdę nie potrzeba nowelizacji). Rozprawa składa się z czterech rozdziałów, dały one podstawę do sformułowania wniosków na końcu każdego z nich. Poprzedzona jest wprowadzeniem i zwieńczona podsumowaniem.; The subject of considerations is the issue of the normative construction of rejection of inheritance and the issue of the functions performed by this institution. It is not about something opposite, but about capturing the scope of relations between the areas designated by these issues, i.e. the normative construction of rejection of inheritance adopted in the current Civil Code from the point of view of the functions it currently performs. In addition, the subject of the research is the analysis of the motives (reasons) for rejecting inheritance, not only from the point of view of the commonly associated economic or even tax aspects, but also strictly personal ones, related to the perspective of psychological or even sociological science. In addition, it was indicated how the institution of rejection of inheritance could be improved (an excellent instrument and the beginning of changes may be the rejection of inheritance in favor of a specific person or the lack of a dispute about the admissibility of anticipatory rejection of inheritance - for which, in fact, no amendment is needed). The dissertation consists of four chapters, which provided the basis for the formulation of conclusions at the end of each of them. It is preceded by an introduction and crowned with a summary.

2025-07-14T00:00:00Z Pawełko, Aleksandra http://hdl.handle.net/11320/18902 2025-09-30T11:12:27Z 2025-06-26T00:00:00Z

Tytuł: Znaczenie cywilnoprawnej ochrony prywatności w obszarze usług cyfrowych Autorzy: Pawełko, Aleksandra Abstrakt: Podstawę współczesnej gospodarki cyfrowej stanowią usługi cyfrowe. Z uwagi na ich powszechność istotnym zagadnieniem jest ochrona praw jednostek z nich korzystających, gdyż powstający tu stosunek prawny jest dotknięty ewidentną dysproporcją pozycji i sił – na niekorzyść jednostki. Główny problem badawczy sformułowany w niniejszej rozprawie to pytanie o znaczenie cywilnoprawnej kwalifikacji prywatności i prawa do prywatności w obszarze usług cyfrowych w świetle ekspansji regulacji publicznoprawnych w tym zakresie. Powyższe odnosi się do dyskusji o istocie i znaczeniu podziału prawa na publiczne i prywatne. Próby zapewnienia poszanowania prywatności w cyberprzestrzeni opartej na usługach cyfrowych wyraźnie obrazują pewne ogólne procesy i tendencje w tym zakresie. Usługi cyfrowe umiejscowiono w kategoriach prawa prywatnego, w obrębie którego rozpoznano pewne transformacje, w tym zwłaszcza w odniesieniu do jego klasycznych instytucji, takich jak umowa. Prawo do prywatności zakwalifikowano u źródeł jako prawo człowieka. Przyjmując perspektywę prywatnoprawną prywatność zakwalifikowano jako dobro osobiste, zaś prawo do prywatności jako osobiste prawo podmiotowe. W ramach konkluzji odnotowano istnienie dualizmu ochronnego w tym zakresie – na podstawie osobistych praw podmiotowych oraz tzw. ochrony instytucjonalnej bazującej na rozwiązaniach publicznoprawnych. Rozważania wieńczą wnioski dotyczące znaczenia cywilnoprawnej kwalifikacji i ochrony prywatności na tle powyższej dychotomii.; Digital services form the basis of the modern digital economy. Due to their ubiquity, the protection of the rights of individual susingth emisan important issue, as the legal relationship arising here is affected by anevid entdis proportion of positions and forces - to the disadvantage of the individual. The main research problem formulated in this thesisis the question of the relevance of the civil law qualification of privacy and the right to privacy in the area of digital services in light of the expansion of public law regulation in this area. The above relates to the discussion on the nature and meaning of the division of law into public and private. Attempts to ensure respect for privacy in cyberspace based on digital services clearly illustrate some general processes and trends in this area. Digital services have been positioned in terms of private law, within which some transformations have been recognised, especially with regard to its classical institutions such as the contract. The right to privacy was qualified at its origin as a human right. Taking a private law perspective, privacy was qualified as a personal good and the right to privacy as a personal subject iveright. The conclusion notes the existence of a dualism of protection in this respect - on the basis of personal subject iverights and the so-called institutional protection based on public law solutions. The discussion concludes with conclusions on the importance of civil law qualification and protection of privacy against the background of the above dichotomy.

2025-06-26T00:00:00Z Pierewoj, Justyna http://hdl.handle.net/11320/18392 2025-07-30T12:42:58Z 2025-04-07T00:00:00Z

Tytuł: Lobbing farmaceutyczny w prawie Unii Europejskiej z perspektywy Polski Autorzy: Pierewoj, Justyna Abstrakt: Rozprawa doktorska została poświęcona problematyce lobbingu farmaceutycznego w prawie Unii Europejskiej z perspektywy Polski. Rozprawa doktorska została podzielona na cztery rozdziały. Pierwszy rozdział dotyczy funkcjonowania lobbingu farmaceutycznego w instytucjach Unii Europejskiej. Drugi rozdział dotyczy lobbingu farmaceutycznego w prawie Unii Europejskiej. W tej części zidentyfikowano podstawy prawne lobbingu farmaceutycznego w UE, przeanalizowano Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 20 maja 2021 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości w kontekście lobbingu farmaceutycznego. W tym rozdziale przeanalizowano też dane dotyczące EFPIA. Trzeci rozdział dotyczy lobbing farmaceutyczny w prawie krajowym państw członkowskich Unii Europejskiej na przykładzie Polski. W rozdziale dokonano identyfikacji oraz analizy polskich regulacji dotyczących lobbingu farmaceutycznego. W ostatnim rozdziale rozprawy dokonano oceny regulacji lobbingu farmaceutycznego na poziomie krajowym – na przykładzie Polski – na tle oceny regulacji lobbingu farmaceutycznego na poziomie unijnym. W zakończeniu zawarto wnioski oraz zweryfikowano postawione we wstępie hipotezy.; The doctoral dissertation was devoted to the issue of pharmaceutical lobbying in European Union law from the Polish perspective. The doctoral dissertation was divided into four chapters. The first chapter concerns the functioning of pharmaceutical lobbying in the European Union institutions. The second chapter concerns pharmaceutical lobbying in European Union law. This section identifies the legal basis for pharmaceutical lobbying in the EU and analyzes the Interinstitutional Agreement of 20 May 2021 between the European Parliament, the Council of the European Union and the European Commission on a mandatory transparency register in the context of pharmaceutical lobbying. This chapter also analyzes EFPIA data. The third chapter concerns pharmaceutical lobbying in the national law of European Union Member States on the example of Poland. The chapter identifies and analyzes Polish regulations regarding pharmaceutical lobbying. The last chapter of the dissertation assessed the regulation of pharmaceutical lobbying at the national level - on the example of Poland - against the background of the assessment of the regulation of pharmaceutical lobbying at the EU level. In the summary conclusion sare contained and hypothesis, mentioned in the introduction, are verified.

2025-04-07T00:00:00Z